Wat koffie allemaal kan doen met lichaam, geest, lijn en cupmaat

Koffie is een oorspronkelijk Oost-Afrikaanse drank die in eerste instantie voor medische doeleinden werd gebruikt. Koffie wordt gemaakt van de zaden – het zijn dus eigenlijk geen bonen – van koffieplanten en staat voornamelijk bekend om zijn bittere smaak en zijn verzadigende en verhelderende werking.

Verwerking van koffiezaden

Koffie komt van de koffieplant. Eerst worden de koffiebessen van de plant geoogst en vervolgens worden ze ontdaan van het vruchtvlees en het vruchtvlies waardoor de zaden overblijven. Deze zaden worden eerst gedroogd, dan gebrand of geroosterd en tenslotte gemalen om dienst te kunnen doen in een koffiezetapparaat.

Koffie mythes

Tegenwoordig is niet alleen ‘gewone koffie’ populair, maar wordt er ook volop espresso, cappuccino, koffie verkeerd of een van de tientallen andere bestaande koffievarianten besteld. De Nederlandse man drinkt gemiddeld zo’n zeven kopjes koffie per dag en de Nederlandse vrouw gemiddeld vijf. Over koffie gaan tal van geruchten de ronde. Zo zou koffie zorgen voor kleinere borsten, helpen tegen kanker en energie opwekken. Maar klopt dat ook?

De werking van koffie op het menselijk lichaam

Veel mensen beweren pas echt wakker te worden na het eerste kopje koffie van die desbetreffende dag. Dit heeft te maken met de adrenerge werking van cafeïne of coffeïne, een stof die sterk aanwezig is in koffie. Cafeïne stimuleert het sympathische zenuwstelsel, de hersenen, de nieren, de maag, de darmen, de hartslag en de ademhaling.

Wat is cafeïne?

Cafeïne is een alkaloïde die onder andere voorkomt in koffie, thee en cacao, maar ook wordt toegevoegd aan cola en energiedrankjes. Alkaloïden zijn stikstoffen met een sterke fysiologische en farmacologische werking. Hiertoe behoren ook genotmiddelen zoals nicotine en cocaïne en medische middelen zoals morfine. Cafeïne wordt eveneens toegevoegd aan populaire ‘vetverbranders’ of ‘fatburners’ vanwege de ettelijke invloed op de stofwisseling.

De beschermende en helende werking van koffie en cafeïne

Er zijn sterke indicaties van de beschermende werking van cafeïne tegen vergeetachtigheid in het algemeen en tegen Alzheimer. Overmatig cafeïnegebruik doet dit effect echter teniet. Er is namelijk steeds meer cafeïne nodig om de zelfde uitwerking te realiseren. Koffie zou ook helpen tegen kanker. In koffie zit inderdaad een antioxidant die lichaamscellen en DNA beschermt, maar in groenten en fruit zitten veel grotere hoeveelheden van deze antioxidant. Daarnaast bevatten groenten en fruit vitaminen, mineralen en vezels die niet in koffie voorkomen.

De verslavende werking van koffie en cafeïne

Cafeïne is zowel lichamelijk als geestelijk licht verslavend. Stoppen met de cafeïne-inname kan hoofdpijn, een sterke bloeddrukafname en soortgelijke ontwenningsverschijnselen veroorzaken. Dit komt veelvuldig voor onder mensen die bijvoorbeeld op hun werk koffie drinken, maar thuis niet en daardoor ’s weekends hoofdpijn krijgen.

De gevaren van koffie en cafeïne

Na veelvuldig cafeïnegebruik kunnen zelfs ernstige ontwenningsverschijnselen en bijwerkingen ontstaan zoals rusteloosheid, slapeloosheid en aantasting van hart- en bloedvaten. Cafeïne is daarnaast behoorlijk giftig. Relatief kleine hoeveelheden (plusminus 10 gram) kunnen al dodelijk zijn. Daarnaast blijft cafeïne relatief lang in het bloed aanwezig. De cafeïne in je bloed verhalveert ongeveer per 5 uur. Wanneer je om 10:00 uur 4 kopjes koffie drinkt, dan zit er om 15:00 uur nog cafeïne in je bloed van twee kopjes koffie. Mensen die roken breken veel sneller cafeïne af en zwangere vrouwen juist veel langzamer. Zwangere vrouwen kunnen daarom inderdaad maar beter geen koffie drinken, want ook voor de ongeboren baby geldt de verslavende en oppeppende werking.

Koffie vs. lijn

‘Gewone koffie’ is 100 procent natuurlijk en bevat geen kunstmatige toevoegingen. Daarnaast bevat koffie vrijwel geen calorieën. Alleen door het toevoegen van melk en suiker maak je koffie tot een vijand van je dieet. Alleen in specifieke soorten oploskoffie zoals Wiener Melange® en cappuccino zitten calorieën. Aan dit soort koffieproducten is namelijk tijdens het productieproces melk en suiker toegevoegd.

Koffie vs. cupmaat

De uitslag van het onderzoek van wetenschapster Helene Jernstoem van de Zweedse Lund-universiteit dat in oktober 2008 bekend werd gemaakt over het verband tussen koffie en het krimpen van borsten is zijn eigen leven gaan leiden. De conclusie van het Zweedse onderzoek onder driehonderd koffieliefhebsters was dat vrouwen een cupmaat inleveren wanneer ze extreem veel koffie drinken. Vrouwen die gemiddeld drie koppen koffie per dag nuttigen lopen al het risico dat hun borsten zullen krimpen. Dit heeft te maken met de invloed die koffie heeft op een bepaald gen dat ongeveer vijftig procent van alle vrouwen heeft. Om een volle cupmaat te verliezen moet er echter nogal wat koffie geleut worden.

Gerelateerde artikelen

Koffie een goede bron van vezels
Drie dagen diëten en 3 tot 5 kilo afvallen?
Handige tips: Zo kun je stoppen met koffie drinken!