Vandaag kwam ik een interessant artikel tegen van de schrijver Michael Pollan die al meerdere boeken over het fenomeen eten heeft geschreven. In zijn laatste boek ‘In defence of Food: An eater’s manifesto’, gaat hij in op de kennis van voedsel, de industrie achter ons voedsel en wat voor gevolgen dit heeft voor onze gezondheid:
- Vroeger was het simpel om te weten wat je moest eten. Nu de voedselindustrie en dieetdeskundigen grote invloed op ons uitoefenen zijn we in de war geraakt, met als gevolg dat we steeds dikker worden en ziektes krijgen die vroeger bijna niet voorkwamen. Meer informatie is dus eigenlijk slecht voor ons, want we kunnen niet meer de juiste keuzes maken.
- Het advies van Pollan is simpel: Eet, maar vooral weinig (we doen ons best
). En nog een simpele regel: eet zoveel mogelijk planten. - Voor het grootste gedeelte van de menselijke historie hebben we ons gered zonder professionele hulp op het gebied van eten. Wat je toen at was grotendeels vastgelegd in de cultuur van je volk, of zoals bij eten het geval was: wat je moeder jou leerde.
- In de laatste tientallen jaren is de invloed van de moeder veel minder geworden. Zij is niet meer écht degene die bepaald wat er in huis te eten is, maar de voedselindustrie die door talloze reclames en andere indirecte methoden probeert de keuze in de supermarkt te bepalen.
Het is tegenwoordig zelfs zo dat de voedselcultuur binnen één generatie meerdere keren veranderd. Dat is historisch gezien uniek en heeft vooral veel negatieve gevolgen.
De twee oorzaken van constante verandering in de voedselcultuur
Eigenlijk zijn er maar twee grote oorzaken van de veranderingen in de voedselcultuur die we hier in de westerse wereld meemaken:
1. – De multi-miljarden voedselindustrie en hun marketingtechieken
Overal waar je kijkt zie je beelden van eten, aanbiedingen en indirecte verwijzingen naar eten. Als je bedenkt dat je hersenen het gevoel van honger opwekken bij het zien van een plaatje van eten en bij het ruiken van eten, dan kun nagaan dat we veel vaker ‘honger’ krijgen dan we in werkelijkheid hebben. Bovendien is eten nu zo overvloedig aanwezig, dat we dit gevoel ook direct kunnen stillen zonder eerst op jacht te moeten zoals heel vroeger.
2. – De wetenschap over voedsel en ons lichaam
We komen steeds meer te weten over eten en over hoe ons lichaam werkt. Het ene onderzoek zegt dit en het andere onderzoek zegt dat. Daarnaast sponsort de voedingsmiddelenindustrie ook veel onderzoek naar eten, en beïnvloedt daardoor ook de uitkomsten (een goed voorbeeld is de zuivelindustrie).
- Vroeg of laat wordt bijna elk feit over gezond of ongezond eten onderuit gehaald met een nieuw onderzoek
- Alles wat we vroeger aten is amper winstgevend voor de voedselindustrie (denk bijvoorbeeld aan fruit en groenten), voor diëtisten en vele andere beroepen die gecreëerd zijn door ons voedingspatroon.
- Het belangrijkste wat je moet weten over voedingsadviezen is dat het ons ongezonder heeft gemaakt in de afgelopen eeuw.
- Het meeste wat we tegenwoordig eten is eigenlijk helemaal geen voedsel omdat het amper stoffen bevat waar ons lichaam iets aan heeft.
- Hoe we ons voedsel consumeren is amper eten te noemen: In de auto, op de bank voor de TV en ook steeds vaker alleen. Het is een bezigheid geworden in plaats van zorgen voor je lichaam: de functie van eten is veranderd.
- Naar aanleiding van veel onderzoek creëert de voedingsindustrie een trend: minder vet, minder suiker, minder koolhydraten, pro-biotica, omega-3 vetzuren, linolzuur en nog veel meer. En we trappen er elke keer weer in met z’n allen.
Ik vond het artikel een goede opfrissing van hoe het er werkelijk aan toe gaat in de hedendaagse voedselcultuur. Hij heeft mijn inziens op vrijwel alle punten gelijk en ik ben ook erg benieuwd wat jij er van vindt!

In alle punten zit wel een kern van waarheid, maar het is allemaal wel een beetje erg aangezet.
Neem bijv: "Het belangrijkste wat je moet weten over voedingsadviezen is dat het ons ongezonder heeft gemaakt in de afgelopen eeuw."
De cijfers lijken me toch wat anders te zeggen; mensen worden steeds ouder en dat komt voornamelijk door voeding en hygiene -> dat die verbetert zijn komt juist door betere voorlichting en kennis.
Dat mensen dik worden heeft eigenlijk ook niets met voedingsadviezen te maken, die roepen immers ook allemaal op om minder te gaan eten.
Dat we de afgelopen eeuw dikker zijn geworden heeft niets te maken met gezond of ongezond eten. Duizenden Ieren hebben overleefd op een dieet van alleen aardappels, miljoenen Chinezen overleven nog steeds op een dieet van bijna alleen rijst. Die mensen haalden ook de 50 jaar.
De reden dat we wel dik zijn geworden heeft met iets anders dan voedsel te maken: beweging. De treinen zijn begonnen rond 1900 te rijden, maar tot ver in de jaren ’50 had niet ieder gezin een auto. Vader ging op de fiets naar het werk, moeder deed de boodschappen lopend. In de jaren ’60 begonnen een auto een steeds normaler bezit te worden, precies hetzelfde moment dat overgewicht begon op te komen. Tegenwoordig bezitten steeds meer gezinnen twee auto’s en worden kinderen met de auto naar school gebracht. Het gevolg? Ook steeds dikkere kinderen. En het land met de meeste dikke mensen heeft toevallig ook de meeste auto’s: de V.S.