Voedselkwaliteit ‒ Wat maakt voedingsmiddelen goed of slecht?

Er wordt steeds vaker onderzoek gedaan naar de voordelen en nadelen van voedingsmiddelen. Een verklaring hiervoor is dat steeds meer mensen letten op hun voeding en dat fabrikanten hier graag op inspelen met “wetenschappelijk bevestigde” voedingsclaims. Als je bijvoorbeeld ‘goed voor hart en bloedvaten’ op je productverpakking kan zetten, verkoopt het nu eenmaal beter. Ook het toenemende aantal mensen met overgewicht maakt het voor overheden, zorgverzekeraars en onderzoeksinstellingen profijtelijk om research te doen naar voeding.

Voedselkwaliteit ‒ Voordelen en nadelen relativeren

De ene keer worden er goede eigenschappen van een voedingsmiddel ontdekt, de andere keer slechte. Logisch, want ieder voedingsmiddel heeft goede eigenschappen (voordelen) en slechte eigenschappen (nadelen). Toch valt het op dat veel mensen de goede eigenschappen onthouden, maar de slechte eigenschappen links laten liggen… Ook al wegen de voordelen van een product niet op tegen de nadelen.

Zo geeft chocolade je een gelukzalig gevoel. De gemiddelde chocoladereep bevat echter dusdanig veel vet dat je je waarschijnlijk beroerd en schuldig voelt zodra je hormoonpiek is gezakt. Ook rode wijn heeft allerlei goede eigenschappen, maar al na één tot twee glazen wegen de voordelen niet meer op tegen de nadelen. Zo zijn er tal van voedingsmiddelen die bepaalde goede eigenschappen hebben, maar niet per definitie gezond zijn. Relativeren is dus altijd wenselijk.

Wat maakt een voedingsmiddel slecht?

Je mag stellen dat een voedingsmiddel slecht is wanneer een product veel energie (calorieën) levert, maar tegelijkertijd weinig nuttige voedingsstoffen bevat. Een voedingsmiddel is extra slecht wanneer het ‒ naast veel calorieën ‒ ook nog eens slechte en nutteloze voedingsstoffen bevat. Voorbeelden van slechte voedingsstoffen zijn:

• Verzadigde vetten
• (Geraffineerde) transvetten
• Snelle & enkelvoudige (geraffineerde) suikers
• Witte (geraffineerde) meelsoorten
• Alcohol

Deze voedingsstoffen zitten o.a. in gefrituurd voedsel, gebak, snoepgoed, zoutjes, wit brood, witte pasta, witte rijst, vette vleeswaren, geraffineerde botervervangers en allerlei suikerrijke en alcoholhoudende dranken.

Wat maakt een voedingsmiddel goed?

Als een voedingsmiddel veel calorieën bevat, is het niet per definitie slecht. Het is vooral belangrijk dat het desbetreffende voedingsmiddel nuttige voedingsstoffen levert naargelang de calorie-aantallen. Nuttige voedingsstoffen zijn o.a.:

• Vitamines
• Mineralen
• Spoorelementen
• Vezels
• Meervoudig en enkelvoudig onverzadigde vetzuren
• Hoogwaardige en essentiële eiwitten (whey-eiwitten, soja-eiwitten en ei-eiwitten)
• Langzame & complexe koolhydraten
• Probiotica
• Enzymen
• Antioxidanten

Dit soort voedingsstoffen vind je onder meer in groenten, fruit, hele granen / volkoren producten, (magere) zuivel, mager vlees, vis, eieren, plantaardige oliën, noten, zaden en kiemen.