Een bezoeker van Afvallen-weblog raadde mij aan eens te lezen over de steeds populairder wordende manier van vasten: Intermittent Fasting.
Vooral binnen bepaalde groepen van zeer fanatieke sporters, zoals bodybuilders, wordt de methode regelmatig gebruikt om een betere lichaamssamenstelling te krijgen. Maar steeds meer niet-sporters proberen de methode om van overgewicht af te komen.
Hoewel ik bij voorbaat kan zeggen dat ik geen voorstander ben van vasten in het algemeen, en dus verre van objectief ben, leek het mij toch een interessant onderwerp om meer over te weten.
Wat is Intermittent Fasting
Intermittent Fasting is een controversieel dieetregime waarbij je perioden van vasten afwisselt met perioden waarin je wel eet. Er zijn diverse praktische toepassingen van deze vorm van vasten zoals 20/4 (twintig uur niet eten en vier uur per dag wel eten) en het om de dag eten van voedsel (24 uur niet eten, 24 uur wel eten).
Onderzoek naar Intermittent Fasting
Een poging om objectieve informatie te vinden over Intermittent Fasting bleek in de praktijk erg lastig. De Google resultaten werden bijvoorbeeld gedomineerd door fitness fora en blogs, waarbij het zinnetje ‘onderzoek wijst uit’ zo onbetrouwbaar werd als het gebruik ervan in TelSell commercials over fitnessapparaten.
Onderzoek naar Intermittent Fasting waarbij mensen als proefpersonen zijn gebruikt is dan ook schaars. Wel is er veel onderzoek naar Intermittent Fasting gedaan met ratten en muizen. Hieruit zijn veelbelovende resultaten gekomen zoals:
- Vermindering van bepaalde soorten stress
- Grotere gevoeligheid voor insuline (voorkomt daarmee diabetes type 2)
- Langer leven
- Overlevingskans met bepaalde soorten kanker is hoger
- Snellere metabolisme / stofwisseling
Onderzoeken met mensen naar Intermittent Fasting zijn helaas erg onbetrouwbaar:
- Bijna nooit wordt er een controlegroep gebruikt voor vergelijking
- De testgroepen zijn klein (maximaal tientallen personen)
- Veel mensen haken af (tientallen procenten) in tegenstelling tot normale onderzoeken naar dieet en voeding (gemiddeld vijf procent), waardoor deze mensen niet worden meegenomen in de resultaten (deze zouden de resultaten waarschijnlijk sterk negatief beinvloeden)
Veel blogs en fora schrijven over Intermittent Fasting met, zoals altijd als het om controversiële dieetregimes gaat, sterk uitgesproken voor- en tegenstanders. Opvallend hieraan is dat de voorstanders vaak verwijzen naar de doorgaans onbetrouwbare onderzoeken, of blind afgaan op de tests die met muizen en ratten zijn uitgevoerd.
Geestelijke toestand tijdens vasten & Ramadan
Misschien nog opvallender aan de argumenten van de voorstanders is de geestelijke toestand waarin ze zeggen te verkeren: Ze zijn naar eigen zeggen tijdens het vasten productiever en meer gefocust op hun dagelijkse taken.
Hoewel ik deze argumenten graag zou willen geloven bewijst de grootste testgroep het tegendeel: Ramadan. Ramadan is de vastenperiode waarbij gedurende een maand niet gegeten wordt van zonsopgang tot zonsondergang door honderden miljoenen moslims over de hele wereld.
Ik ben mij er van bewust dat de vergelijking niet volledig opgaat, voornamelijk omdat je tijdens Intermittent Fasting wel water mag drinken en tijdens Ramadan niet, toch een aantal opvallende feiten uit moslimlanden:
- Het aantal verkeersongelukken tijdens daglicht neemt sterk toe in landen als de Verenigde Arabische Emiraten.
- De werkdag wordt verkort naar 32 uur omdat alertheid, stemming en focus sterk afnemen en de productiviteit daardoor drastisch afneemt
- Fysieke inspanning tijdens vasten – zoals snelheid, wendbaarheid en conditie – van professionele voetbalspelers worden tijdens Ramadan meetbaar sterk negatief beïnvloed.
Gezien deze feiten is het denkbaar dat de voorstanders van Intermittent Fasting denken dat ze beter gefocust en alert zijn, maar dat dit in werkelijkheid niet zo is. Goed objectief onderzoek naar de geestelijke toestand tijdens Intermittent Fasting ontbreekt naar mijn weten helaas.
Vasten bij overgewicht vergroot de obsessie voor eten
Vasten blijft velen met overgewicht aanspreken: voelbaar lichamelijk boeten voor de zonden die je hebt gedaan.
Vanuit religieus oogpunt is vasten daarom al zo oud als de mensheid zelf. Waar vasten in religie wordt gebruikt als boetedoening richting goden wordt het tegenwoordig bij het willen verliezen van gewicht in een niet religieuze context geplaatst als boetedoening naar jezelf. Het psychologische doel blijft daarmee wel gelijk: straf op de zonde, want dat heb ik verdiend na mijn gedrag.
We leren tenslotte veel dingen in het leven doormiddel van straffen: Fout gedrag wordt gestraft zodat we het niet nog eens doen. Misschien hopen we te voorkomen dat we wederom te veel en ongezond eten door vele uren en dagen helemaal niet te eten. Maar net zoals in religieuze context is de werking zeer beperkt.
Bovendien is vasten naar mijn mening geen gezonde kijk op eten. Het zorgt er alleen maar voor dat de obsessie voor eten nog groter wordt, en afgezien van mogelijke lichamelijke voordelen geeft dat denk ik voor de meeste mensen alleen maar een extra impuls tot zondigen (bijvoorbeeld binge eating) of leidt het tot zeer ongezonde vormen van vasten met ziekten als anorexia.
Conclusie Intermittent Fasting & vasten
Voor specifieke groepen zoals bodybuilders zou Intermittent Fasting kunnen werken. Zij letten doorgaans extreem goed op of ze voldoende voedingsstoffen binnen krijgen in de perioden van niet-vasten.
Voor de gewone leek die wil afvallen is Intermittent Fasting en vasten in het algemeen op basis van de gegevens die ik heb gevonden zeker niet aan te raden. Weet in elk geval goed waarom je wilt vasten. Is het puur lichamelijk of zit er meer achter?
Hoe denk jij over vasten of heb jij Intermittent Fasting geprobeerd? Laat dan zeker een reactie achter!

het lijkt mij helemaal niets. Ik heb ooit een sapvasten kuur gedaan, met Ahornstroop. Ik heb het 6 dagen volgehouden,was mega sjaggerijnig en voelde me erg slap. Twee kilo kwijt maar dat zat er zo weer aan. Ik denk niet dat het echt gezond is , goed een dag niet eten kan geen kwaad,maar op vaste basis….
Daar zijn we niet op gebouwd, gewoon gezond eten is een hele goeie stap richting een goed gewicht
ik doe IF sinds half mei (kom dus pas kijken) en voel me er heerlijk bij. Ik vast om de dag, dwz de ene dag eet ik gewoon, ‘s ochtends een appel, een mandarijn, tussen de middag een bakje muesli met magere yoghurt, ‘s avonds warm eten. De volgende dag eet ik niet eerder dan om 17.30 uur en eet dan wederom muesli met magere yoghurt, rauwkost en een stukje mager kipfilet. Verder niets. Honger heb ik niet en ik loop ook niet te watertanden als er om mij heen lekker wordt gegeten. Volgens mij is het een kwestie van de knop omdraaien.Het kost mij geen enkele moeite. Ik ben in die 2 maanden 10 kilo afgevallen en mijn bloeddruk is een stuk rustiger dan in het verleden. Tot voor kort 150/98 (al jaren met medicijnen), nu 130/77 (ook nog met medicijnen).
Ik heb in een hardloopblad een stuk gelezen over deze methode en dat sprak mij aan en ik ben van plan dit zo lang mogelijk te doen.
Hoi,
Jouw vergelijking met IF en de Ramadam klopt van geen kanten. Je zegt:
" * Het aantal verkeersongelukken tijdens daglicht neemt sterk toe in landen als de Verenigde Arabische Emiraten.
* De werkdag wordt verkort naar 32 uur omdat alertheid, stemming en focus sterk afnemen en de productiviteit daardoor drastisch afneemt
* Fysieke inspanning tijdens vasten – zoals snelheid, wendbaarheid en conditie – van professionele voetbalspelers worden tijdens Ramadan meetbaar sterk negatief beïnvloed. "
Maar dit komt dus doordat veel mensen geen verstand hebben van de verhoudingen tussen macronutriënten, en de hoeveelheid calorieën die ze binnen 24u toch zich moeten nemen. En sowieso; als je last hebt van bijwerkingen door het diëten, dan doe je iets niet goed…IF=8u slaap, 8u leven, 8u eten..
Vergeet ook niet dat in de ramadam moslims enkel mogen eten en drinken tijdens het duister. Dat houdt in dat naast intermittent fasting er ook sprake is van slaapgebrek en irritatie wegens honger en dorst over de dag.
Een correlatie tussen de ramadam en negatieve effecten is niet noodzakelijk een causatie tussen het daadwerkelijke fysiologische effect van vasten en de nadelen die men voelt over de ramadam.
En @nancy: een algemene richtlijn bij afvallen is dat er per week maximaal 1/2e kilo (bij vrouwen) of 1 kilo (bij mannen) af mag. Is het meer, dan is er sprake van onverantwoord afvallen en vaak ook sprake van een zogenaamd crashdieet waarin men gewoon geen voeding binnenkrijgt.
De grap bij intermittent fasting is geloof ik dat je wel probeert om een gezonde, gevarieerde voeding binnen te krijgen maar doordat je dit concentreert in een klein venster eet je als vanzelf wat minder. Ook neemt na enkele dagen het hongergevoel af en wordt het makkelijker om deze vorm van eten vast te houden.
Maar zoals bij alles : Vind uit waar je jezelf lekker bij voelt en hou je daar aan. Geen mens is hetzelfde.
Even ter info en verduidelijking:
Vasten in de Ramadan is geen boetedoening.
Vasten doe je voor God. Enkel voor God. Iemand die zegt te vasten, kan heel makkelijk de boel in de maling nemen. Stiekem eten en toch zeggen dat hij/zij vast. Niemand kan dat controleren, het is fysiek niet zichtbaar. En als je wél vast, dan weet alleen God dat.Daarom is vasten iets héél persoonlijks tussen God en diegene die in God gelooft. Het gaat om de persoonlijke band tussen God en jezelf. Ervaren van de aanwezigheid van God. Het gaat dus zeker niet om boetedoening.
Even mijn ervaringen met IF:
).
Begin augustus ben ik 30 geworden en woog ik zo rond de 87, 88 kg bij een lengte van 1m81. Ik was te zwaar dus en daardoor had ik al geruime tijd last van mijn knieën. Naast een gang naar de fysiotherapeut besloot ik te gaan afvallen om de druk op mijn knieën en andere gewrichten te verminderen (en mijn kleding weer wat losser te laten zitten
Omdat ik van mezelf wist dat ik de discipline niet had om simpelweg gezonder te gaan eten of te gaan sporten, besloot ik de methode te gebruiken die mij in het verleden al eens had geholpen: vasten op water en thee. Op internet las ik vervolgens over IF waardoor ik mijn oorspronkelijke plan om alleen op woensdag te vasten al meteen omzette in het voornemen om op ma, wo en vr te vasten en op de overige dagen gezonder te eten, incl. ontbijt. Ontbijten deed in nl. nooit. Alleen de eerste dag vasten, 19 augustus, was moeilijk; daarna is het vanzelf gegaan.
Na 3 weken vasten at ik 2 weken normaal, om mijn metabolisme weer volledig op gang te krijgen, en nu ben ik weer een aantal dagen aan het vasten.
En weet je wat? Het werkt! Ik weeg nu 10 kilo minder dan toen ik begon en dat in slechts een week of 6. Ik voel me ook veel fitter, beweeg daarom meer (vnl. wandelen, fietsen en buikspieroefeningen), en eet ook nog eens gezonder op de dagen waarop ik gewoon eet, waar ik nu WEL de discipline voor heb. Af en toe trakteer ik mezelf nog op een snack, maar dat moet kunnen IMO. Mijn broeken zitten veel ruimer en ik zie er zichtbaar beter uit.
Mijn doel voor 1 januari 2010 is max. 72 kilo en ik weet 100% zeker dat het me met IF gaat lukken. IF is dus – wat mij betreft – een absolute aanrader!
Nog een kleine, maar belangrijke toevoeging: mijn kniepijn is veel minder geworden. En dat niet alleen door de fysio, maar zeker weten ook door het lagere gewicht!!
Oké, ik heb een deal met mijzelf afgesproken na aanraden van mede-forumgenoten en gelezen te hebben op verschillende sites over deze nieuwe ‘levenswijze’. Aangezien ik denk dat het niet gezond is gewoon niet te eten een hele dag, ga ik opteren voor het kleine venster en ik zal gaan voor een 18 uur drinken en 6 uur venster om net onder onderhoud te eten zoals ik normaal doe in 6 à 7 maaltijden gespreid over de dag met verhouding van 37% eiwitten, 43% koolhydraten en 21% vetten. Ik ga in de de 18 uur enkel water en groene thee drinken en ga eten tussen 16:15 uur en 22:15 uur.
Ik heb mij ook gewogen en opgemeten met lintmeter, qua buikomtrek, beenomtrek, schouderlengte, armomtrek etc. maar wel geen vetpercentage, want heb geen huidplooimeter en ook niemand die een ervaren opmeter is. Maar volgende week breng ik verslag uit!
Terugkomend op mijn ervaringen met IF kan ik zeggen dat het wonderwel heeft gewerkt. In plaats van de gehoopte 72 kg weeg ik nu nog maar 66 kg, een gewichtsverlies van meer dan 20 kg in 5 maanden tijd! En dat terwijl ik al sinds begin december weer helemaal ‘gewoon’ eet (dus zonder te vasten). Ik let nu blijvend op mijn voedselpatroon en beperk de tussendoortjes tot een minimum, zowel in frequentie als in grootte. Als ik – heel af en toe – patat eet, dan gebruik ik sinds kort Extra Light mayonaise van Calvé. Lekker, maar zeer ‘light’. Je wilt niet weten hoevaak ik vroeger patat at en wat ik er allemaal bij nam!
Er wordt wel eens beweerd dat eten een obsessie wordt als je aan vasten doet. Ik kan met zekerheid zeggen dat dat inderdaad het geval is, maar dan wel op een goede manier: ik ben nu tenminste bewust bezig met eten én bewegen en heb een uitdaging gevonden in het bereiken en behouden van een bepaald gewicht. Mensen kennen mij amper terug.
Nu kijken of er nog een paar kilootjes vanaf kunnen…
David, je wilde nog onder de 66 kg komen? Je BMI is 20 als je 66 kg weegt (bij jouw lengte en geslacht). Niet onder gaan zitten dus, straks ben je te dun!
Hoe gaat het nu met je?
Ik ben verleden week begonnen met IF. Merk dat ik na een dag vasten
opeens erg moe wordt na het eerste ontbijt. Herkennen jij dat? (of misschien andere lezers)
Lees eens het (wetenschappelijk onderbouwd) boek van Brad Pilon, Eat stop eat en je zult zien dat intermittent fasting werkt en volkomen veilig is. De supplementen-industrie zal dit uiteraard niet beamen aangezien die er baat bij hebben dat iedereen blijft eten en supplementen koopt.