Intermittent Fasting: Werkt vasten voor een gezond en een mooier lichaam?

Een bezoeker van Afvallen-weblog raadde mij aan eens te lezen over de steeds populairder wordende manier van vasten: Intermittent Fasting.

Vooral binnen bepaalde groepen van zeer fanatieke sporters, zoals bodybuilders, wordt de methode regelmatig gebruikt om een betere lichaamssamenstelling te krijgen. Maar steeds meer niet-sporters proberen de methode om van overgewicht af te komen.

Hoewel ik bij voorbaat kan zeggen dat ik geen voorstander ben van vasten in het algemeen, en dus verre van objectief ben, leek het mij toch een interessant onderwerp om meer over te weten.

Wat is Intermittent Fasting

Intermittent Fasting is een controversieel dieetregime waarbij je perioden van vasten afwisselt met perioden waarin je wel eet. Er zijn diverse praktische toepassingen van deze vorm van vasten zoals 20/4 (twintig uur niet eten en vier uur per dag wel eten) en het om de dag eten van voedsel (24 uur niet eten, 24 uur wel eten).

Onderzoek naar Intermittent Fasting

Een poging om objectieve informatie te vinden over Intermittent Fasting bleek in de praktijk erg lastig. De Google resultaten werden bijvoorbeeld gedomineerd door fitness fora en blogs, waarbij het zinnetje ‘onderzoek wijst uit’ zo onbetrouwbaar werd als het gebruik ervan in TelSell commercials over fitnessapparaten.

Onderzoek naar Intermittent Fasting waarbij mensen als proefpersonen zijn gebruikt is dan ook schaars. Wel is er veel onderzoek naar Intermittent Fasting gedaan met ratten en muizen. Hieruit zijn veelbelovende resultaten gekomen zoals:

• Vermindering van bepaalde soorten stress
• Grotere gevoeligheid voor insuline (voorkomt daarmee diabetes type 2)
• Langer leven
• Overlevingskans met bepaalde soorten kanker is hoger
• Snellere metabolisme / stofwisseling

Onderzoeken met mensen naar Intermittent Fasting zijn helaas erg onbetrouwbaar:

• Bijna nooit wordt er een controlegroep gebruikt voor vergelijking
• De testgroepen zijn klein (maximaal tientallen personen)
• Veel mensen haken af (tientallen procenten) in tegenstelling tot normale onderzoeken naar dieet en voeding (gemiddeld vijf procent), waardoor deze mensen niet worden meegenomen in de resultaten (deze zouden de resultaten waarschijnlijk sterk negatief beinvloeden)

Veel blogs en fora schrijven over Intermittent Fasting met, zoals altijd als het om controversiële dieetregimes gaat, sterk uitgesproken voor- en tegenstanders. Opvallend hieraan is dat de voorstanders vaak verwijzen naar de doorgaans onbetrouwbare onderzoeken, of blind afgaan op de tests die met muizen en ratten zijn uitgevoerd.

Geestelijke toestand tijdens vasten & Ramadan

Misschien nog opvallender aan de argumenten van de voorstanders is de geestelijke toestand waarin ze zeggen te verkeren: Ze zijn naar eigen zeggen tijdens het vasten productiever en meer gefocust op hun dagelijkse taken.

Hoewel ik deze argumenten graag zou willen geloven bewijst de grootste testgroep het tegendeel: Ramadan. Ramadan is de vastenperiode waarbij gedurende een maand niet gegeten wordt van zonsopgang tot zonsondergang door honderden miljoenen moslims over de hele wereld.

Ik ben mij er van bewust dat de vergelijking niet volledig opgaat, voornamelijk omdat je tijdens Intermittent Fasting wel water mag drinken en tijdens Ramadan niet, toch een aantal opvallende feiten uit moslimlanden:

• Het aantal verkeersongelukken tijdens daglicht neemt sterk toe in landen als de Verenigde Arabische Emiraten.
• De werkdag wordt verkort naar 32 uur omdat alertheid, stemming en focus sterk afnemen en de productiviteit daardoor drastisch afneemt
• Fysieke inspanning tijdens vasten – zoals snelheid, wendbaarheid en conditie – van professionele voetbalspelers worden tijdens Ramadan meetbaar sterk negatief beïnvloed.

Gezien deze feiten is het denkbaar dat de voorstanders van Intermittent Fasting denken dat ze beter gefocust en alert zijn, maar dat dit in werkelijkheid niet zo is. Goed objectief onderzoek naar de geestelijke toestand tijdens Intermittent Fasting ontbreekt naar mijn weten helaas.

Vasten bij overgewicht vergroot de obsessie voor eten

Vasten blijft velen met overgewicht aanspreken: voelbaar lichamelijk boeten voor de zonden die je hebt gedaan.

Vanuit religieus oogpunt is vasten daarom al zo oud als de mensheid zelf. Waar vasten in religie wordt gebruikt als boetedoening richting goden wordt het tegenwoordig bij het willen verliezen van gewicht in een niet religieuze context geplaatst als boetedoening naar jezelf. Het psychologische doel blijft daarmee wel gelijk: straf op de zonde, want dat heb ik verdiend na mijn gedrag.

We leren tenslotte veel dingen in het leven doormiddel van straffen: Fout gedrag wordt gestraft zodat we het niet nog eens doen. Misschien hopen we te voorkomen dat we wederom te veel en ongezond eten door vele uren en dagen helemaal niet te eten. Maar net zoals in religieuze context is de werking zeer beperkt.

Bovendien is vasten naar mijn mening geen gezonde kijk op eten. Het zorgt er alleen maar voor dat de obsessie voor eten nog groter wordt, en afgezien van mogelijke lichamelijke voordelen geeft dat denk ik voor de meeste mensen alleen maar een extra impuls tot zondigen (bijvoorbeeld binge eating) of leidt het tot zeer ongezonde vormen van vasten met ziekten als anorexia.

Conclusie Intermittent Fasting & vasten

Voor specifieke groepen zoals bodybuilders zou Intermittent Fasting kunnen werken. Zij letten doorgaans extreem goed op of ze voldoende voedingsstoffen binnen krijgen in de perioden van niet-vasten.

Voor de gewone leek die wil afvallen is Intermittent Fasting en vasten in het algemeen op basis van de gegevens die ik heb gevonden zeker niet aan te raden. Weet in elk geval goed waarom je wilt vasten. Is het puur lichamelijk of zit er meer achter?

Hoe denk jij over vasten of heb jij Intermittent Fasting geprobeerd? Laat dan zeker een reactie achter!