Calorieën tellen is dom

Natuurlijk ben ik ervan op de hoogte dat bovenstaande titel een groot aantal mensen tegen het hoofd stoot. Ik wil met dit stuk echter niet beweren dat calorieën tellen per definitie een domme bezigheid is, maar veeleer dat er steeds meer mensen zijn die calorieën tellen als “heilig” zien en het principe ondertussen totaal verkeerd toepassen. Verdere uitleg volgt hieronder…

Calorieën tellen ‒ Principe & toepassingsdoel

Het principe van calorieën tellen werd bedacht als ondersteunend hulpmiddel voor mensen die een caloriebeperkend dieet volgen. Het idee achter het telprincipe is als volgt:

• Als je niet wilt aankomen, dient iedere calorie die d.m.v. voeding wordt ingenomen, door het lichaam te worden verbrand.
• Als je wilt afvallen, dienen zelfs meer calorieën te worden verbrand dan er worden ingenomen.
• Elke calorie die je inneemt, maar niet verbrandt, wordt opgeslagen als lichaamsvet.

Calorieën tellen ‒ Doorslaan

Hoewel bovenstaande punten kloppen, gaan steeds meer mensen verkeerd om met het principe van calorieën tellen. Ze zien het tellen van calorieën niet meer als hulpmiddel tijdens hun dieet, maar als dieetmethode op zich; en daar gaat het mis. Zo hoorde ik laatst een collega bloedserieus het volgende zeggen: ‘Ik las dat een kroket minder calorieën bevat dan een volkoren boterham met kaas, dus ik neem voortaan een kroket als lunch!’ Er wordt dus niet meer gekeken naar wát men eet, maar enkel nog naar het aantal calorieën dat een voedingsmiddel bevat.

Calorieën tellen ‒ Verder kijken

Als je wilt afvallen door middel van een (caloriebeperkend) dieet, dan dien je verder te kijken dan enkel naar de calorie-aantallen in voedingsmiddelen. In principe zul je afvallen door het beperken van je calorie-inname, maar niet als je overstapt van volkoren brood op junkfood. Enkele andere belangrijke factoren m.b.t. voedingswaarden zijn:

• Verhouding vetten / koolhydraten / eiwitten
• Verhouding onverzadigde vetten / verzadigde vetten / transvetten
• Verhouding enkelvoudige koolhydraten / gecompliceerde koolhydraten
• Verhouding snelle koolhydraten / langzame koolhydraten
• Veel of weinig vezels
• Veel of weinig essentiële eiwitten
• Veel of weinig vitamines, mineralen en/of spoorelementen
• Enzovoort

Calorieën tellen ‒ Volkoren boterham met kaas versus kroket

Om het voorbeeld van hierboven aan te houden… Een volkoren boterham met kaas bevat ongeveer 150 tot 200 kilocalorieën (afhankelijk van de soort kaas). Een gefrituurde kroket bevat ‒ enigszins afhankelijk van de inhoud ‒ ‘slechts’ 140 tot 175 kilocalorieën. Vandaar de opmerking van mijn collega.

Een volkoren boterham met kaas bevat echter ook:

• Essentiële eiwitten | Nodig voor spierontwikkeling
• Langzame, gecompliceerde koolhydraten | Zorgen voor langdurige en continue energietoevoer en weinig bloedsuikerschommelingen
• Voedingsvezels | Zorgen voor een langdurig voldaan gevoel (minder snel weer honger)
• Veel vitamines, mineralen en spoorelementen | O.a. B-vitamines, vitamine A, vitamine D, vitamine E, ijzer, magnesium en calcium
• Verzadigd- en onverzadigd vet

Een gefrituurde kroket bevat (afhankelijk van de soort: goulash, saté, rundvlees, etc.):

• Uiterst ongezonde transvetten (afhankelijk van de frituurolie)
• Veel verzadigde vetten
• Weinig tot geen vitamines, mineralen en spoorelementen
• Paneermeel (lege calorieën)
• Slachtafval (vet vlees)

Kortom: er zijn belangrijkere eigenschappen van voedingsmiddelen dan het calorietotaal.

Calorieën tellen ‒ Conclusie

Ik beweer niet dat een kroket per se ongezond is. Een kroket met mager rundvlees, gefrituurd in schone zonnebloemolie kan namelijk geen kwaad. Maar om een kroket van de bedrijfscateraar te nemen omdat er relatief weinig calorieën in zitten, is wat mij betreft kansloos, met name als je wilt afvallen. In een salade bijvoorbeeld, zitten nog veel minder calorieën dan in een kroket. Er zijn dus veel gezondere calorie-arme alternatieven als je een volkoren boterham met kaas te calorierijk vindt.